Określenie reprezentatywności związku zawodowego

Po określeniu grupy reprezentowanej przy pomocy ustalonych procedur – tam gdzie one istnieją – pozostaje pytanie: jaki związek i czy w ogóle powinien być uznany za reprezentanta pracowników w tej grupie dla celów rokowań zbiorowych. Występuje tu ważny problem stwierdzenia poparcia pracowników dla związku zawodowego. Stosuje się tu różne kryteria, jednak dwa z nich są najbardziej popularne: liczba członków danego związku lub związków w porównaniu z liczbą zatrudnionych pracowników” oraz głosowanie wszystkich pracowników z grupy reprezentowanej bez względu na ich przynależność związkową. Zwykle stosuje się głosowanie tajne, które uważane jest za najlepsze. Często uważa się, że nie jest możliwa dokładna kontrola liczby członków, gdyż może ona być przedmiotem manipulacji i ingerencji politycznej. Głosowanie tajne ma tę przewagę, że gromadzi razem wszystkich pracowników, zarówno zrzeszonych, jak i nie zrzeszonych, umożliwiając im swobodne wyrażenie opinii o związku zawodowym (lub związkach zawodowych). Głosowanie to umożliwia dokonanie wyboru między reprezentacją związkową, brakiem reprezentacji związkowej oraz między konkurującymi związkami zawodowymi.

więcej

Reprezentatywność pracodawców – ciąg dalszy

Z tego powodu belgijski tryb uznawania stowarzyszeń pracodawców w sektorze (reprezentatywność wewnętrzna) jest bardzo rozbudowany. Uznanie reprezentatywności tych stowarzyszeń wynika albo bezpośrednio z ich afiliowania przy narodowej międzynarodowej organizacji pracodawców, albo z przynależności do reprezentatywnych federacji klas średnich (małe przedsiębiorstwa) lub też jeszcze z faktu złożenia dokumentów i otrzymania opinii Krajowej Rady Pracy i królewskiego zatwierdzenia.

więcej

Kryteria służące wyłanianiu organizacji związkowej

Reprezentatywną organizacją związkową, uprawnioną do zawarcia ponadzakładowego układu zbiorowego pracy, powinien być, według omawianego projektu, związek zawodowy reprezentatywny w skali ogólnokrajowej, oraz organizacja związkowa zrzeszająca największą liczbę pracowników, dla których układ ponadzakładowy ma być zawarty.

więcej

Model belgijski

To połączenie kryteriów jakościowych i ilościowych ma na celu uprzywilejowanie najbardziej reprezentatywnych organizacji (obecnie jest ich trzy). Nie znaczy to, że prawo stowarzyszania się zostało pogwałcone, każdy obywatel ma prawo do stworzenia własnej organizacji. Jednakże ustawodawca belgijski zamierzał zarezerwować prawa działania związane z tą reprezentatywnością jedynie najbardziej repre- zentatywnym organizacjom, a więc zdolność zawierania układów zbiorowych pracy i wyłączne prawo zasiadania w parytetowych organach konsultacji i porozumienia (Krajowa Rada Pracy, komisje parytetowe i inne). Jest to uznanie reprezentatywności związkowej przyznane przez władze centralne, co pociąga za sobą istnienie zcentralizowanych negocjacji dotyczących minimalnych norm, ale nie uniemożliwia innych, bardziej szczegółowych negocjacji na poziomie branży czy przedsiębiorstw, negocjacji z partnerami, których reprezentatywność i związane z tym uprawnienia oparte są na przyznaniu reprezentatywności ich centralom.

więcej

Warunki reprezentatywności – ciąg dalszy

Powołanie delegata związkowego uzależnione jest od istnienia sekcji związkowej w przedsiębiorstwie. Jednakże stworzenie sekcji i wyznaczenie delegata mogą być dokonane równocześnie. Obecność członków związku wystarcza jako dowód istnienia w przedsiębiorstwie tworzącej się sekcji. Wystarcza obecność dwóch członków (w tym ewentualnie delegata związkowego). Delegat związkowy może zostać powołany na szczeblu przedsiębiorstwa, zakładu lub grupy.

więcej

Reprezentatywność związków zawodowych w prawie i praktyce

W większości krajów europejskich struktura rokowań zbiorowych na szczeblu gałęzi przemysłu, a także podział związków według kryteriów wartości ideologicznych, politycznych i religijnych, doprowadziły do przyjęcia zasady przyznawania praw do rokowań zbiorowych kilku „(najbardziej) reprezentatywnym związkom zawodowym” na szczeblu krajowym i ich filiom w danej gałęzi przemysłu.

więcej

Jaka powinna być podstawa prawna regulacji zasad reprezentatywności?

J. Rombouts: odpowiedź na pytanie, dotyczące podstaw prawnych regulacji zasad reprezentatywności, wymaga wstępnego uzgodnienia o jaki poziom nam chodzi. Inaczej bowiem wygląda regulacja prawna na poziomie branży, a inaczej w przedsiębiorstwie. W Belgii istnieją różne poziomy negocjacji: krajowy międzyzawodowy, krajowy branżowy i poziom przedsiębiorstwa. Trzeba więc wziąć pod uwagę poziom, w odniesieniu do którego ma być określona reprezentatywność.

więcej

Stanowisko MOP

Organy kontrolne Międzynarodowego Biura Pracy udzielały od dawna pewnych wskazówek co do zasad, które powinny regulować uznanie związków zawodowych. Komitet Wolności Związkowej stwierdził, że przepisy dotyczące uznania (najbardziej) reprezentatywnego związku zawodowego nie są same w sobie sprzeczne z zasadą wolności zrzeszania się. Określenie reprezentatywności musi jednak opierać się na obiektywnych, wcześniej określonych i precyzyjnych kryteriach. Ponadto, wyznaczenie najbardziej reprezentatywnego związku zawodowego, któremu przyznaje się określone prawa i przywileje powinno ograniczać się do takich przywilejów, jak prowadzenie rokowań zbiorowych, konsultacje z władzami krajowymi czy wyznaczanie delegatów do organizacji międzynarodowych.

więcej

Reprezentatywność, a zasada równego traktowania cz. II

Nie ulega wątpliwości, że równość wymaga, ażeby te same prawa przysługiwały wszystkim związkom zawodowym i wszystkim organizacjom pracodawców. Chodzi jednak o to, ażeby – w sytuacjach szczególnych – został z tych uprawnień zrobiony użytek jak najkorzystniejszy dla pracowników lub pracodawców. Temu celowi służy właśnie kryterium reprezentatywności, które umożliwia powierzenie w określonych sytuacjach zadania reprezentowania interesów pracowniczych temu związkowi, a interesów pracodawców tej organizacji, które mogą te in- teresy wyrazić najlepiej. Nie można więc uważać za przejaw dyskryminacji związków zawodowych lub organizacji pracodawców, przyznania przez prawo szczególnych uprawnień w zakresie ochrony uprawnień i interesów członków danej organizacji, temu związkowi czy organizacji, która jest reprezentatywna, czy najbardziej reprezentatywna dla danego zakładu, regionu, gałęzi pracy lub zawodu.

więcej

Układy ponadzakładowe

– Zawierają je:

– ze strony pracowników właściwy statutowo organ ponadzakładowej organizacji związku,

– ze strony pracodawców – właściwy organ organizacji pracodawców, właściwy minister w imieniu pracodawców zatrudniających pracowników w państwowych jednostkach budżetowych, przewodniczący zarządu gminy w imieniu pracodawców zatrudniających pracowników samorządowych jednostek sfery budżetowej.

więcej

Występowanie pluralizmu związkowego

Dopuszczona prawnie i istniejąca faktycznie wielość związków zawodowych nie zawsze jest powiązana z problemami reprezentatywności związków zawodowych. Problemy te nie występują w krajach, w których istnieje wprawdzie pluralizm związkowy, ale jeden związek zawodowy lub konfederacja związków zawodowych zdecydowanie dominuje jak np. Trade Union Confederation (TUC) w Wielkiej Brytanii lub Deutsche Gewerkschaftsbund (DGB) w Niemczech.

więcej